Просечните резултати во 2022 година се намалени во споредба со 2018 година во математика, читање и наука, вели детаљниот извештај за Македонија, од страна на ОЕЦД. И покрај падот, резултатите од математиката во 2022 година останале над оние забележани во 2015 година; за разлика од нив, резултатите од читањето и науката се вратија на нивото последен пат забележано во 2015 година.
Индексот на ПИСА за економски, социјален и културен статус се пресметува на таков начин што сите ученици кои го полагаат тестот ПИСА, без разлика во која земја живеат, можат да бидат ставени на иста социо-економска скала. Ова значи дека е можно да се користи овој индекс за да се споредат перформансите на учениците со слично социо-економско потекло во различни земји. Во Македонија, 27% од учениците (најголем удел) биле во третиот меѓународен квинтил од социо-економската скала, што значи дека не биле ниту меѓу најобесправените, ниту меѓу најповолните ученици кои го полагале ПИСА тестот во 2022 година. Нивниот просечен резултат по математика бил 375 бодови. Во Турција и Виетнам, учениците со слично социо-економско потекло имаат тенденција да постигнат значително повисоки резултати.
Во последниот период (2018 до 2022 година), јазот меѓу учениците со највисоки резултати (10% со највисоки резултати) и најслабите ученици (10% со најниски резултати) се намали во математиката, читањето и природните науки. Во математиката, оние со ниски постигања станаа посилни; оние со високи постигања станаа послаби.
Во споредба со 2015 година, процентот на ученици кои постигнаа резултати под основното ниво на владеење (Ниво 2) се намали за три процентни поени по математика; не се промени значително во читањето; и не се промени значително во науката.
Учениците во Македонија постигнаа помалку резултати од просекот на ОЕЦД по математика, читање и природни науки.Помал дел од учениците во Македонија, отколку во просек низ земјите на ОЕЦД, беа најдобри (ниво 5 или 6) по најмалку еден предмет. Во исто време, помал дел од учениците од просечните во земјите на ОЕЦД постигнаа минимално ниво на владеење (ниво 2 или повисоко) во сите три предмети.Што знаат и умеат учениците во математиката?Во Македонија, 34% од учениците постигнаа најмалку познавање на математиката на ниво 2, значително помалку од просечното во земјите на ОЕЦД (просек на ОЕЦД: 69%). Во најмала рака, овие ученици можат да интерпретираат и препознаат, без директни инструкции, како една едноставна ситуација може математички да се претстави (на пример, споредување на вкупното растојание низ две алтернативни правци или претворање на цените во различна валута).
Над 85% од учениците во Сингапур, Макао (Кина), Јапонија, Хонг Конг (Кина), Кинески Тајпеј и Естонија (во опаѓачки редослед на тој удел) настапија на ова ниво или погоре. Околу 1% од учениците во Македонија биле најдобри по математика, што значи дека го постигнале нивото 5 или 6 на тестот по математика ПИСА (просек на ОЕЦД: 9%). Шест азиски земји и економии имаа најголем удел на ученици кои го сторија тоа: Сингапур (41%), Кинески Тајпеј (32%), Макао (Кина) (29%), Хонг Конг (Кина)* (27%), Јапонија ( 23%) и Кореја (23%). На овие нивоа, учениците можат математички да моделираат сложени ситуации и можат да изберат, споредат и оценат соодветни стратегии за решавање проблеми за справување со нив. Само во 16 од 81 земја и економии кои учествуваат во ПИСА 2022 година, повеќе од 10% од учениците постигнале познавање на Ниво 5 или 6.
Што знаат и умеат учениците во читањето?
Околу 26% од учениците во Македонија постигнале ниво 2 или повисоко во читањето (просек на ОЕЦД: 74%). Во најмала рака, овие ученици можат да ја идентификуваат главната идеја во текст со умерена должина, да најдат информации засновани на експлицитни, иако понекогаш сложени критериуми, и можат да размислуваат за целта и формата на текстовите кога е експлицитно упатено да го сторат тоа. Уделот на 15-годишни ученици кои постигнале минимални нивоа на владеење во читањето (ниво 2 или повисоко) варира од 89% во Сингапур до 8% во Камбоџа.
Во Македонија, речиси ниту еден ученик не постигнал резултати на ниво 5 или повисоко во читање (просек на ОЕЦД: 7%). Овие ученици можат да разберат долги текстови, да се занимаваат со концепти кои се апстрактни или контра интуитивни и да воспостават разлика помеѓу фактите и мислењето, врз основа на имплицитни знаци кои се однесуваат на содржината или изворот на информациите.
Што знаат и умеат учениците во природни науки?
Околу 35% од учениците во Македонија постигнале ниво 2 или повисоко во природни науки (просек на ОЕЦД: 76%). Во најмала рака, овие ученици можат да го препознаат точното објаснување за познати научни феномени и можат да го користат таквото знаење за да утврдат, во едноставни случаи, дали заклучокот е валиден врз основа на дадените податоци. Ниту еден ученик немаше врвни перформанси во природни науки, што значи дека тие беа умешни на ниво 5 или 6 (просек на ОЕЦД: 7%). Овие ученици можат креативно и автономно да го применат своето знаење за и за науката во широк спектар на ситуации, вклучително и непознати.
Полови разлики во перформансите
Девојчињата ги надминаа момчињата по математика со 6 поени, а во читање со 26 поени во Македонија. На глобално ниво, во математиката, момчињата ги надминаа девојчињата во 40 земји и економии, девојчињата ги надминаа момчињата во други 17 земји или економии, а не беше пронајдена значајна разлика во останатите 24. Во читањето, девојчињата, во просек, постигнаа над момчињата во сите, освен во две земји и економии кои учествуваа во PISA 2022 (79 од 81).
Во Македонија, уделот на ниски резултати е поголем кај момчињата (68%) отколку кај девојчињата (65%) по математика; во читањето, исто така, учеството е поголемо кај момчињата (68% од девојчињата и 78% од момчињата постигнале резултати под Ниво 2 во читањето).
Помеѓу 2015 и 2022 година, перформансите по математика се подобрија во сличен степен кај момчињата и девојчињата во Македонија.
Чувството на учениците за припадност на училиште и задоволство од животот
Во 2022 година, 85% од учениците во Македонија изјавиле дека лесно се дружат на училиште (просек на ОЕЦД: 76%) и 86% сметале дека припаѓаат на училиште (просек на ОЕЦД: 75%). Во меѓувреме, 14% изјавиле дека се чувствуваат осамено на училиште, а 16% како аутсајдер или изоставени од работите на училиште (просек на ОЕЦД: 16% и 17%).
Задоволството на учениците од животот, генерално, се намали во многу земји и економии во последните години. Во 2022 година, 14% од учениците во Македонија изјавиле дека не се задоволни со својот живот: го оцениле своето задоволство од животот помеѓу 0 и 4 на скала која се движи од 0 до 10. Во 2018 година, помалку ученици не биле задоволни од животот ( 7%). Во просек низ земјите на ОЕЦД, процентот на ученици кои не се задоволни со животот се зголеми од 11% во 2015 година на 16% во 2018 година и 18% во 2022 година.
Фото: Јутјуб принтскрин
